تفاوت یدککش کفی، دکلدار و چرخگیر چیست؟
وقتی خودرو از حرکت میایستد—چه بهخاطر خرابی فنی، چه تصادف، چه قفل شدن چرخها یا حتی گیر کردن در یک پارکینگ تنگ—سؤال اصلی معمولاً این نیست که «چطور حملش کنیم؟» بلکه این است که «با کدام روش، کمخطرتر و کمهزینهتر حملش کنیم تا آسیب جدیدی به خودرو وارد نشود؟» پاسخ دقیق به همین سؤال، در شناخت تفاوت سه ابزار رایج امدادی خلاصه میشود: یدککش (کفی/خودروبر)، یدککش دکلدار (جرثقیلی/وِرِکِر) و یدککش چرخگیر.
در ایران گاهی نامها بهصورت محاورهای جابهجا هم استفاده میشوند، اما اگر بخواهیم استاندارد و کاربردی نگاه کنیم، تفاوت این سه مدل در یک جمله این است:
تخت/کفی خودرو را کامل از زمین جدا میکند و روی پلتفرم مینشاند.
چرخگیر یک محور را با «یوک فلزی و هیدرولیک» بالا میگیرد و دو چرخ دیگر روی زمین میمانند.
دکلدار بیشتر برای «ریکاوری» و بیرونکشیدن خودرو از موقعیتهای سخت (جوب، شیب، تصادف، عدم دسترسی) به کمک بوم/دکل و وینچ بهکار میرود.
یدککش (کفی/خودروبر) دقیقاً چگونه کار میکند؟
یدککش کفی همان کامیون/خودروبر با یک پلتفرم صاف و هیدرولیکی است که شیب میگیرد، پایین میآید و خودرو با رانندگی (اگر روشن باشد) یا با وینچ روی تخت قرار میگیرد. مزیت بنیادینش این است که در حمل، چهار چرخ خودرو از زمین جداست و بنابراین تماس تایرها با آسفالت و درگیری سیستم انتقال قدرت به حداقل میرسد. خودروبر کفی، خودرو را کاملاً از جاده جدا نگه میدارد، با وینچ روی تخت مینشیند و با تسمه/زنجیر مهار میشود.
کِی کفی بهترین انتخاب است؟
خودروهای کمارتفاع، لوکس یا حساس (چون خطر گیر کردن سپر/زیرسپر کمتر میشود)
خودروهای AWD/4WD (چهارچرخ متحرک)
خودروهای تصادفی یا خودروهایی که امکان حرکت روی چرخهای خودشان را ندارند
نقطه ضعف کفی چیست؟
خودروبر کفی، عموماً بزرگتر است و در برخی معابر تنگ یا پارکینگهای محدود، مانور سختتری دارد. ضمن اینکه بارگیری درست به مهار دقیق نیاز دارد و اگر مهاربندی اصولی نباشد، ریسک آسیب وجود دارد—برای همین آموزش و تجربه راننده اهمیت جدی پیدا میکند.
یدککش چرخگیر چیست و چه مزیتی دارد؟
چرخگیر از یک بوم هیدرولیکی و یک یوک فلزی (شبیه چنگک U شکل) استفاده میکند که زیر چرخهای جلو یا عقب میرود، سپس همان محور را بالا میگیرد و محور دیگر روی زمین میماند. دقیقاً همین مکانیزم را شرح میدهد: بالا بردن دو چرخ جلو یا عقب با حرکت خودرو با دو چرخ باقیمانده روی زمین.
مهمترین نکته فنیِ چرخگیر: «کدام چرخها باید بالا بیایند؟»
این قسمت، همان جایی است که انتخاب اشتباه میتواند هزینهساز شود. باید بدانید خودرو دیفرانسیل جلو است یا دیفرانسیل عقب؛ چون اگر چرخهای محرک روی زمین کشیده شوند، امکان آسیب به سیستم انتقال قدرت/گیربکس وجود دارد.
پس در زبان ساده:
اگر خودرو FWD است، معمولاً باید چرخهای جلو از زمین جدا شود.
اگر خودرو RWD است، معمولاً باید چرخهای عقب بالا بیاید.
کِی چرخگیر انتخاب درستی است؟
چرخگیر معمولاً برای مسافتهای کوتاه مقرونبهصرفهتر است و چون ابعاد کوچکتری نسبت به تخت دارد، برای بیرون آوردن خودرو از فضاهای تنگ مناسبتر است.
در تهران، این یعنی سناریوهایی مثل:
کوچههای کمعرض، پارک دوبل، خروج از رمپهای تند
پارکینگهای شلوغ که تخت به سختی زاویه میگیرد
محدودیتهای چرخگیر
چرخگیر گزینهی ضعیفی برای خودروهای لوکس/کلاسیک، موتورسیکلتها و خودروهای کمارتفاع است؛ همچنین اگر چرخهای روی زمین قفل باشند، احتمال آسیب یا سایش بالا میرود.
در شناخت تفاوت سه ابزار رایج امدادی خلاصه میشود: یدککش (کفی/خودروبر)، یدککش دکلدار (جرثقیلی/وِرِکِر) و یدککش چرخگیر.
یدککش دکلدار چیست و کجا بهکار میآید؟
«دکلدار» در نگاه عملی، بیشتر از آنکه یک ابزار حملِ راحت باشد، یک ابزار ریکاوری و بیرونکشی است: یعنی وقتی خودرو در موقعیتی قرار گرفته که دسترسی مستقیم سخت است یا باید ابتدا از جای خطرناک به نقطه امن منتقل شود. در انواع خودروهای امدادی، به استفاده از یک بازوی قابل تنظیم برای بیرون کشیدن خودرو از مکانهای سخت مثل اشاره میکنند.
کِی دکلدار ضروری میشود؟
خودرو داخل جوب، شیب، خاکی، یا پشت جدول گیر کرده
تصادف طوری رخ داده که خودرو «قابل رول کردن» نیست یا در زاویه بد گیر کرده
نیاز دارید خودرو اول از موقعیت خطرناک (مثلاً حاشیه بزرگراه) به نقطه امن منتقل شود و بعد نوع حمل نهایی انتخاب شود
نکته مهم درباره دکلدار
در عمل، دکلدار اگر به شکل سنتی با قلاب/زنجیر/بست به قسمتهایی از خودرو متصل شود، ریسک آسیب به سپر یا شاسی میتواند بالاتر باشد؛ به همین دلیل در بسیاری از خدمات شهری، ترکیب دکلدار برای «ریکاوری» و سپس انتقال با روش مناسبتر (مثلاً تخت) تصمیم حرفهایتری است. (این انتخاب را معمولاً امدادگر با توجه به وضعیت خودرو مشخص میکند.)
چطور در لحظه تصمیم درست بگیریم؟
اگر فقط یک «قانون طلایی» بخواهید:
AWD/4WD یا خودرو کمارتفاع/لوکس؟ تخت امنتر است.
کوچه تنگ، پارک دوبل، نیاز به جابهجایی سریع و کوتاه؟ چرخگیر معمولاً گزینهی کارآمدتری است.
خودرو در وضعیت بد/غیرقابل دسترس گیر کرده؟ دکلدار برای ریکاوری وارد میشود.
نقش امداد خودرو VIP در انتخاب روش مناسب
واقعیت این است که شما لازم نیست وسط خیابان «کارشناس یدککشی» باشید. کاری که یک مجموعه حرفهای انجام میدهد این است که با چند سؤال درست (نوع خودرو، وضعیت چرخها، محل توقف، علامتهای خرابی)، وسیله مناسب را اعزام کند؛ مخصوصاً چون انتخاب اشتباه (مثلاً چرخگیر نامناسب برای شرایط انتقال قدرت) میتواند آسیب را بیشتر کند.
طبق اطلاعات درجشده در سایت امداد خودرو VIP، این مجموعه خدماتی مثل حمل خودرو، مکانیک سیار، یدککش استاندارد، امداد باتری و همچنین گزینههایی مانند کفی و چرخگیر/دالی را معرفی کرده و راه ارتباطی (وبسایت، تلفن و ایمیل) را نیز در صفحه اصلی درج کرده است.
پس اگر در تهران یا مسیرهای اطراف، مطمئن نیستید کدام روش برای خودروی شما کمریسکتر است، بهترین تصمیم معمولاً این است که درخواست را از طریق ثبت کنید یا از مسیرهای تماس درجشده در سایت راهنمایی بگیرید.
جمعبندی؛ «خرابی» خودرو هشدار میدهد
تفاوت تخت، دکلدار و چرخگیر فقط «شکل ظاهری خودروبر» نیست؛ تفاوت اصلی در سطح حفاظت از خودرو، شرایط مناسب استفاده، و ریسک آسیب ثانویه است. تخت، حملِ امنترِ عمومیتری دارد و برای AWD/کمارتفاعها عالی است؛ چرخگیر در شهر و فضاهای تنگ و مسافت کوتاه میدرخشد اما به شرط انتخاب درستِ محور؛ و دکلدار، قهرمانِ ریکاوری در موقعیتهای سخت است.
پست های مرتبط
علائمی که میگویند خودرو شما در آستانه خرابی است
آشنایی با نشانههای خرابی خودرو علائمی که میگویند خودرو شما در آستانه خرابی است گاهی…
۱۰ نکته برای افزایش ایمنی در سفرهای جادهای
بدون دغدغه سفر کنید ۱۰ نکته برای افزایش ایمنی در سفرهای جادهای سفر جادهای، اگر…
امداد خودرو چگونه کار میکند؟
از لحظهی تماس تا بازگشت به مسیر امداد خودرو چگونه کار میکند؟ خرابی خودرو در…
